File "e4.cache"
Full Path: /home/spiraleeea/www/spirale/tmp/cache/calcul/d3/e4.cache
File size: 11.33 KB
MIME-type: text/html
Charset: utf-8
a:2:{s:9:"nom_cache";s:38:"d3e41e130393a9c0fb6a537ea2bc10a8.cache";s:6:"valeur";a:12:{s:9:"squelette";s:37:"html_43b51a10fd85a815297c31ac0ba5e6a0";s:6:"source";s:23:"squelettes/article.html";s:11:"process_ins";s:3:"php";s:11:"invalideurs";a:1:{s:5:"cache";s:38:"d3e41e130393a9c0fb6a537ea2bc10a8.cache";}s:7:"entetes";a:1:{s:12:"X-Spip-Cache";i:86400;}s:5:"duree";i:0;s:5:"texte";s:10904:"
<!DOCTYPE html>
<html dir="ltr" lang="fr" class="ltr fr no-js">
<head>
<script type='text/javascript'>/*<![CDATA[*/(function(H){H.className=H.className.replace(/\bno-js\b/,'js')})(document.documentElement);/*]]>*/</script>
<title>CASANOVA Rémi « Les silences-émissaires Les silences du bouc émissaire (…) - SPIRALE</title>
<meta name="description" content=" Lire Résumé : Le texte analyse, à travers une étude de cas qui fut l'objet d'une intervention institutionnelle de la part de l'auteur et de (…) " />
<link rel="canonical" href="https://spirale-edu-revue.fr/Remi-CASANOVA-Les-silences-emissairesLes-silences-du-bouc-emissaire-au-regard" />
<?php echo recuperer_fond( 'inclure/head', ['lang' => 'fr'], array("compil"=>array('squelettes/article.html','html_43b51a10fd85a815297c31ac0ba5e6a0','',9,$GLOBALS['spip_lang'])), _request('connect') ?? '');
?>
</head>
<body class="pas_surlignable page_article">
<div class="page">
<?php echo recuperer_fond( 'inclure/header', ['lang' => 'fr'], array("compil"=>array('squelettes/article.html','html_43b51a10fd85a815297c31ac0ba5e6a0','',15,$GLOBALS['spip_lang'])), _request('connect') ?? '');
?>
<?php echo recuperer_fond( 'inclure/nav', array_merge([
'id_article' => '1485',
'type-page' => 'article',
'date' => '2026-08-28 11:43:13',
'date_default' => true,
'date_redac' => '2026-08-28 11:43:13',
'date_redac_default' => true,
],['lang' => 'fr']), array("compil"=>array('squelettes/article.html','html_43b51a10fd85a815297c31ac0ba5e6a0','',16,$GLOBALS['spip_lang'])), _request('connect') ?? '');
?>
<main class="main" role="main">
<div class="wrapper hfeed">
<div class="content hentry" id="content">
<p class="arbo"><a href="https://spirale-edu-revue.fr/">Accueil</a> > <a href="-Numeros-parus-sommaires-et-resumes-">Numéros parus : sommaires et résumés</a> > <a href="-Le-dire-du-silence-Spirale-67-2021-">« Le dire du silence »
- Spirale 67 (2021)</a> > <strong class="on">CASANOVA Rémi
« Les silences-émissaires
Les silences du bouc émissaire (…)</strong></p>
<div class="cartouche clearfix">
<p class="info-publi"><abbr class="published" title="2011-01-04T18:00:00Z">mardi 4 janvier 2011</abbr></p>
<h1 class="crayon article-titre-1485 surlignable entry-title"><img
src="local/cache-vignettes/L150xH239/logo_spirale_67-11-3747d.jpg?1783969290" class='spip_logo' width='150' height='239'
alt="" /> <span class="caps">CASANOVA</span> Rémi
<br /> «<small class="fine d-inline"> </small>Les silences-émissaires
<br />Les silences du bouc émissaire au regard du couple instituant-institué au sein de l’analyse institutionnelle<small class="fine d-inline"> </small>»
<br />- <i>Spirale</i> 67 (2021)</h1>
</div>
<div class="crayon article-texte-1485 texte surlignable clearfix"><p><a href="https://doi.org/10.3917/spir.067.0141" class="spip_out" rel="external">Lire</a></p>
<p><i> <strong>Résumé :</strong> </i> Le texte analyse, à travers une étude de cas qui fut l’objet d’une intervention institutionnelle de la part de l’auteur et de l’équipe de l’Observatoire du Bouc Émissaire, les silences au sein du mécanisme du bouc émissaire à l’aune du couple structurant des institutions : institué-instituant. Il analyse en quoi le silence est doublement actif, participant à la fois de la dynamique oppositionnelle instituant-institué mais aussi du tiers qui consiste en l’institutionnalisation de l’instituant. Il s’appuie sur un silence institué et un silence instituant qui, dans tous les cas, participent de la construction du mécanisme du bouc émissaire. Il convoque les silences pour mesurer en quoi ils constituent des éléments d’accélération et de ralentissement des étapes du processus. De même, il y fait appel pour comprendre la construction des figures au sein du mécanisme du bouc émissaire, qu’elles soient accusées, accusatrices ou neutres.<br class='autobr' />
<i> <strong>Mots-clés :</strong> </i> bouc émissaire, institution, silence institué, silence instituant, analyse institutionnelle, silence émissaire.</p>
<p></br><strong>The scapegoat-silences</strong></p>
<p><i> <strong>Abstract :</strong> </i> This paper is based on a case study led by the author and the research team «<small class="fine d-inline"> </small>the Observatoire du Bouc Émissaire<small class="fine d-inline"> </small>». Its aim is to analyse the silences within the scapegoat’s mechanism. And to do so, it is focusing on the structuring role of both instituted and instituting silence. It therefore explores the doubly active role of silence that participates in the oppositional dynamic «<small class="fine d-inline"> </small>instituting – instituted<small class="fine d-inline"> </small>», but also considers a third term brought by the institutionalization of the instituting. It shows both an instituted and an instituting silence, which in all cases, participate in the construction of the scapegoat mechanism. It measures how both types of silences constitute elements of acceleration and deceleration of the different stages of the process. It finally presents the construction of the figures of the accused, the accusing or the neutral that structure the scapegoat mechanism.<br class='autobr' />
<i> <strong>Keywords :</strong> </i> scapegoat, institution, instituted silence, instituting silence, institutional analysis, scapegoat silence.</p>
<h2 class="spip"><i>Spirale - Revue de Recherches en Éducation</i> – 2021 N° 67 (141-155)</h2></div>
<?php echo recuperer_fond( 'inclure/forum', ['id_article' => '1485',
'lang' => 'fr'], array("compil"=>array('squelettes/article.html','html_43b51a10fd85a815297c31ac0ba5e6a0','',48,$GLOBALS['spip_lang'])), _request('connect') ?? '');
?>
</div><!--.content-->
</div><!--.wrapper-->
<aside class="aside" role="complementary">
<?php echo recuperer_fond( 'inclure/navsub', ['id_rubrique' => '198',
'lang' => 'fr'], array("compil"=>array('squelettes/article.html','html_43b51a10fd85a815297c31ac0ba5e6a0','',57,$GLOBALS['spip_lang'])), _request('connect') ?? '');
?>
<?php
include_once("./" . _DIR_RACINE . "ecrire/balise/formulaire_.php");
if ($lang_select = "fr") $lang_select = lang_select($lang_select);
inserer_balise_dynamique(balise_FORMULAIRE__dyn('FORMULAIRE_RECHERCHE'), array('squelettes/article.html', 'html_43b51a10fd85a815297c31ac0ba5e6a0', '_principale', 58, 'fr'));
if ($lang_select) lang_select();
?>
<div class="menu">
<h2>Dans la même rubrique</h2>
<ul>
<li><a href="Le-dire-du-silence-Presentation-Spirale-67-2021">«<small class="fine d-inline"> </small>Le dire du silence<small class="fine d-inline"> </small>»
<br />Présentation
<br />- <i>Spirale</i> 67 (2021)</a></li>
<li><a href="Cecile-CARRA-Catherine-COUTURIER-et-Bernard-REITEL-dir-Identite-s-et">Cécile <span class="caps">CARRA</span>, Catherine <span class="caps">COUTURIER</span> et Bernard <span class="caps">REITEL</span> (dir.) </br><i>Identité(s) et universités nouvelles, une question de proximité<small class="fine d-inline"> </small>?</i></br> Arras : Artois Presses Université (2021)</a></li>
<li><a href="Philippe-MARCHANDRaconter-la-guerreSouvenirs-des-eleves-du-departement-du-Nord">Philippe <span class="caps">MARCHAND</span><br><i>Raconter la guerre</br>
<br />Souvenirs des élèves du département du Nord</i>
<br />Villeneuve d’Ascq : <span class="caps">PU</span> du Septentrion (2020)</a></li>
<li><a href="Marie-Helene-JACQUES-Les-transitions-identitaires-dans-les-parcours-d-education">Marie-Hélène <span class="caps">JACQUES</span> <br><i>Les transitions identitaires dans les parcours d’éducation</i></br>
<br /> Rennes : <span class="caps">PU</span> de Rennes (2020)</a></li>
<li><a href="Pierre-GUIDI-Eduquer-la-nation-en-EthiopieEcole-Etat-et-identites-dans-le">Pierre <span class="caps">GUIDI</span> <br><i>Éduquer la nation en Éthiopie</br>
<br />École, État et identités dans le Wolaita (1941-1991)</i>
<br />Rennes : <span class="caps">PU</span> de Rennes (2020)</a></li>
<li><a href="Corinne-BAUJARD-Silence-et-musee-Que-nous-revele-le-musee-sur-notre-facon-d"><span class="caps">BAUJARD</span> Corinne
<br /> «<small class="fine d-inline"> </small>Silence et musée
<br />Que nous révèle le musée sur notre façon d’apprendre<small class="fine d-inline"> </small>?<small class="fine d-inline"> </small>»
<br />- <i>Spirale</i> 67 (2021)</a></li>
<li><a href="Remi-CASANOVA-Les-silences-emissairesLes-silences-du-bouc-emissaire-au-regard" class="on"><span class="caps">CASANOVA</span> Rémi
<br /> «<small class="fine d-inline"> </small>Les silences-émissaires
<br />Les silences du bouc émissaire au regard du couple instituant-institué au sein de l’analyse institutionnelle<small class="fine d-inline"> </small>»
<br />- <i>Spirale</i> 67 (2021)</a></li>
<li><a href="DEQUIRE-Anne-Francoise-Quand-les-minutes-au-college-font-grand-bruit-Spirale-67"><span class="caps">DEQUIR</span>É Anne-Françoise <br> «<small class="fine d-inline"> </small>Quand les minutes au collège font grand bruit<small class="fine d-inline"> </small>»</br>
<br /><i>Spirale</i> 67 (2021)</a></li>
<li><a href="MARISCALCHI-Aurelie-Typologie-des-fonctions-du-silence-dans-l-approche-Silent"><span class="caps">MARISCALCHI</span> Aurélie
<br /> «<small class="fine d-inline"> </small>Typologie des fonctions du silence dans l’approche <i>Silent Way</i><small class="fine d-inline"> </small>»
<br />- <i>Spirale</i> 67 (2021)</a></li>
<li><a href="Magali-BOIZUMAULT-Faire-autorite-par-l-usage-du-silence-en-classe-Quand-la-mise"><span class="caps">BOIZUMAULT</span> Magali
<br /> «<small class="fine d-inline"> </small>Faire autorité par l’usage du silence en classe</>
<br /> Quand la mise en scène corporelle des enseignants est au service du climat de classe et des apprentissages<small class="fine d-inline"> </small>»
<br />- <i>Spirale</i> 67 (2021)</a></li>
</ul>
</div>
</aside><!--.aside-->
</main><!--.main-->
<?php echo recuperer_fond( 'inclure/footer', array_merge([
'id_article' => '1485',
'type-page' => 'article',
'date' => '2026-08-28 11:43:13',
'date_default' => true,
'date_redac' => '2026-08-28 11:43:13',
'date_redac_default' => true,
],['self' => 'Remi-CASANOVA-Les-silences-emissairesLes-silences-du-bouc-emissaire-au-regard',
'lang' => 'fr']), array("compil"=>array('squelettes/article.html','html_43b51a10fd85a815297c31ac0ba5e6a0','',69,$GLOBALS['spip_lang'])), _request('connect') ?? '');
?>
</div><!--.page-->
</body>
</html>
";s:5:"notes";s:0:"";s:8:"contexte";a:6:{s:10:"id_article";s:4:"1485";s:9:"type-page";s:7:"article";s:4:"date";s:19:"2026-08-28 11:43:13";s:12:"date_default";b:1;s:10:"date_redac";s:19:"2026-08-28 11:43:13";s:18:"date_redac_default";b:1;}s:12:"lastmodified";i:1787910193;s:2:"gz";b:0;s:3:"sig";i:647360056;}}